(Toquoc) – Ngay cả khu vực trung tâm quận 1, việc đào lên lắp xuống vỉa hè đã gây không ít phiền toái và phản cảm cho người dân, đặc biệt là du khách quốc tế. Ai đứng ra quản lý và quản lý thế nào vẫn còn là câu hỏi.
Nhiều bất cập trong sử dụng vỉa hè
Theo quy định, việc sử dụng vỉa hè cho
tiệc cưới, tang lễ không cần cấp phép, cơ quan chức năng chỉ cần quản lý làm sao không ảnh hưởng tới người đi bộ. Theo báo cáo của các quận, huyện hiện chưa có trường hợp nào được ghi nhận về việc sử dụng vỉa hè phục vụ
tiệc cưới, tang lễ làm ảnh hưởng đến giao thông đô thị. Theo thực tế kiểm tra, vỉa hè tại một số trung tâm có tổ chức
tiệc cưới bị hạn chế do lượng xe và người ra vào thường xuyên, đông đúc, đặc biệt là giờ cao điểm.
Hiện TP.Hồ Chí Minh có mật độ xây dựng dày đặc nên việc sử dụng một phần vỉa hè để phục vụ thi công xây dựng, sửa chữa công trình là hoạt động khá thường xuyên, phổ biến. Tại khu vực trung tâm, việc cấp phép sử dụng tạm thời vỉa hè cho các hoạt động này thường áp dụng cho các trường hợp để vật liệu xây dựng. Tại địa bàn quận 1, cho đến tháng 11/2009, UBND quận đã cấp phép cho 388 trường hợp để vật liệu xây dựng phục vụ thi công và sửa chữa nhà. Tuy nhiên, theo quan sát tại các tuyến đường, việc để vật dụng tùy tiện, cẩu thả, ảnh hưởng đến người đi bộ và gây ô nhiễm môi trường, gây mất mỹ quan đô thị xuất hiện khắp nơi.
Đào lên lấp xuống như cơm bữa
Kinh doanh dịch vụ, buôn bán hàng hóa trên vỉa hè, toàn thành phố có 112 tuyến đường, chủ yếu tập trung ở các quận 5, 8, Tân Phú và Thủ Đức. Tại các tuyến đường ở quận 5, tình trạng buôn bán nhỏ lẻ rất nhiều, nhiều hộ kinh doanh phản ánh, việc thu phí vỉa hè dùng kinh doanh buôn bán quá cao, mức phí tính theo mét vuông nhưng nhiều hộ chỉ sử dụng buôn bán vài tiếng
đồng hồ trong ngày. Như vậy, việc thu phí sử dụng buôn bán cả ngày và các thời điểm trong ngày như nhau là không công bằng.
Chỉ riêng tuyến đường Nguyễn Chí Thanh, do đây là tuyến đường trọng điểm tại các quận 11, quận 5 có mật độ dân cư rất cao lại có bệnh viện Chợ Rẫy trú đóng nên công tác quản lý vỉa hè vô cùng phức tạp. Hàng ngày lượng xe gắn máy và ô tô ra vào bệnh viện Chợ Rẫy rất lớn, trong khi lối cho xe vào bệnh viện chỉ nằm trên mặt tiền đường Nguyễn Chí Thanh nên lượng xe dồn ứ trên vỉa hè khá nhiều. Cùng đó là hoạt động xe ôm và buôn bán của cư dân tự do. Nhiều người cho biết, giá thức ăn trong bệnh viện cao hơn bên ngoài rất nhiều nên phần lớn bệnh nhân nghèo đều ra bên ngoài mua thức ăn và các vật dụng sinh hoạt khiến vỉa hè càng trở nên nhếch nhác và dơ bẩn.
Việc sử dụng vỉa hè làm bãi giữ xe công cộng có thu phí, toàn thành phố có 160 tuyến đường. Qua khảo sát thực tế, các tuyến đường này gần khu vực chợ, siêu thị, trường học, bệnh viện… nên vốn đã có nhiều điểm giữ xe hiện hữu. Trong khi các quận vùng ven và các huyện không có nhu cầu về tổ chức bãi giữ xe vỉa hè thì ngược lại, các quận trung tâm như quận 1, 3, 5, 10 lại có nhu cầu rất cao về việc này.
Đối với việc sử dụng vỉa hè cho các hoạt động xã hội bao gồm các hoạt động văn hóa, thể thao, diễu hành, lễ hội trên đường bộ nhằm phục vụ cộng đồng, chào mừng các sự kiện lớn, trên thực tế, Sở Giao thông Vận tải không thực hiện cấp phép hoạt động này mà chỉ hướng dẫn theo sự chỉ đạo của UBND thành phố. Do vậy, không tránh khỏi tình trạng nhiều người sử dụng nhưng không ai quản lý, gây không ít phiền toái cho người dân.
Riêng hoạt động để xe tự quản trước cửa nhà, hiện nay phần lớn chưa có danh mục các tuyến đường cho phép để xe tự quản. Thực tế, việc để xe trước cửa nhà xuất hiện hầu hết ở các tuyến đường. Ngoài ra, tại các tuyến đường như Hoàng Văn Thụ, Phan Đăng Lưu, các cửa hàng buôn bán xe gắn máy còn để xe lấn cả ra vỉa hè gây cảnh nhếch nhác và mất mỹ quan đô thị. “Việc quản lý còn nhiều kẽ hở, giải quyết dứt điểm là vô cùng khó”, một cán bộ ngành giao thông thừa nhận.
Độc chiếm vỉa hè, người đi bộ đi đâu!
Quản lý thế nào?
“Không nên quản lý cứng nhắc, vào giờ cao điểm, phí sử dụng vỉa hè đương nhiên cao hơn giờ thấp điểm. Tuy nhiên, chỉ là việc rất nhỏ nhưng hiện nay thành phố chưa làm được”, một đại biểu Hội đồng nhân dân nêu ý kiến.
Nâng cấp cải tạo vỉa hè trong thời điểm này không phải là chuyện đơn giản. Đơn cử như trường hợp quận 3, 5, 10 đã hoàn chỉnh hồ sơ
thiết kế và đang tiến hành triển khai nhưng vướng phải các công trình rào chắn thoát nước, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng vỉa hè, chưa kể xe hai bánh chạy lên vỉa hè trong lúc kẹt xe.
Thực trạng vỉa hè vừa làm xong phải đào lên là một thực tế lâu nay vẫn xảy ra. TS. Nguyễn Thị Hậu, viện Nghiên cứu Phát triển TP.Hồ Chí Minh khẳng định, một phần là do cơ chế quản lý của chúng ta còn thiếu lộ trình.
Tình trạng đầu tư xây dựng và sử dụng lòng đường, vỉa hè không đúng quy định xảy ra thường xuyên, ảnh hưởng đến lưu thông trên đường và gây bức xúc cho người dân. Đại diện Sở Giao thông Vận tải thừa nhận, công tác quản lý việc sử dụng lòng đường, vỉa hè trong thời gian qua còn nhiều bất cập, đặc biệt là công tác
vệ sinh môi trường, trật tự đô thị, an toàn giao thông. Bên cạnh đó, công tác thi công rào chắn, vỉa hè chưa tuân thủ các quy định khi thi công trong nội thị. Các vi phạm này thường không được khắc phục triệt để.
Nhiều đại biểu Hội đồng Nhân dân đề nghị thành phố nên chú ý tăng cường mảng xanh vỉa hè. “Việc tăng cường mảng xanh vỉa hè sẽ mang lại nhiều mục tiêu như mục tiêu về môi trường, văn minh đô thị, hạn chế kinh doanh buôn bán hàng rong…”, đại biểu Đặng Văn Khoa phát biểu.
Theo ông Hứa Ngọc Thuận, Phó Chủ tịch UBND thành phố, để quản lý tốt vỉa hè, hạn chế tiêu cực cốt lõi vẫn là công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động tạo nên nếp sống thị dân, ý thức của cư dân đô thị mà Phú Mỹ Hưng đã làm được. Thứ hai là quản lý thật đồng bộ và xử phạt thật nghiêm đối với những sai phạm trong sử dụng vỉa hè.
Với cơ chế trong quản lý đô thị, rất đặc thù, không giống bất kì địa phương nào khác, do vậy, thành phố cần có một cơ chế quản lý riêng. Ông Huỳnh Công Hùng, Phó Trưởng ban Kinh tế Ngân sách, Hội đồng Nhân dân thành phố cho biết: Chúng tôi đã kiến nghị với Chính phủ cho phép thành phố có cơ chế quản lý chính quyền đặc thù mà một trong những yếu tố quan trọng là cơ chế tài chính và sử dụng nhân lực. Ông Hùng giải thích: “Đối với các địa phương khác, diện tích đô thị còn nhỏ, chức năng sử dụng vỉa hè còn hạn chế mà ngân sách quản lý tương đương với thành phố gần 10 triệu dân thì rất bất hợp lý”.
Về phân cấp quản lý, ông Huỳnh Công Hùng nêu một bất cập, chỉ riêng công viên cây xanh hiện nay đã có ít nhất 3 cơ quan quản lý là Công ty Cây xanh thành phố, Sở Giao thông Vận tải và phòng Tài nguyên Môi trường quận/huyện trên địa bàn. Đây là một sự chồng chéo không đáng có, gây thất thoát cả về tài chính lẫn nguồn nhân lực. Việc phân cấp thế nào, quản lý ra sao cũng được bà Phạm Phương Thảo, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố nhấn mạnh khi kết thúc Hội nghị về “Quản lý và sử dụng lòng lề đường, vỉa hè” sáng nay./.
Bài, ảnh: Lê Nguyễn
![[IMG]](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_vome3Hihyy7xKCr5VW7geL5B-t3gWtFK7Qh_f0VFuCqJ8y7OtizfoSmd5WlOrcYqViKMeQAQFKE25opAODbOfaCLnfbD9U4Z8s9h03d5xCpyJg5SfjeSY2KAEAciT6AY-t=s0-d)
![[IMG]](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_vs_piZ6qgh3yIIlnEV_62gjt_Xb5YmF2lZNSZFeU54oKth48jx22S3RFChSMruF9LS3CzV3yfxxx5-QtMZFWG8ib_Qn-x19Cun990Qcz9oVlUIOj8ufhcTVDeAC0xPDKQIp2k-kvCq4M_SycPoE4ZV=s0-d)
![[IMG]](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_tv9sk5A7HFagEHg49d5u99s8J7qhXvmjCpKSAcdp5i9IJNya7LpM_UgURz7d9B0iGa_Qc0Q57mVYZv9ITycfYBFqBXYfKeSr92Ol7V1HFk6W24JfLwUVZJpQ31GvUqbJSgPfWzAMjXlZcdIoFgnh0FOegaGg=s0-d)
